Patholoog: wat is het en hoe word je het?

Wat is pathologie?
Pathologie is een medisch specialisme dat de aard en oorzaken van ziekten bestudeert. Het ligt ten grondslag aan alle aspecten van de geneeskunde, van diagnostiek en monitoring van ziekten tot wetenschappelijk onderzoek en genetisch onderzoek op DNA. Pathologie speelt een vitale rol in alle facetten van de zorg in heel ons leven. Je zou kunnen zeggen: ‘geneeskunde ís pathologie’!

Vanwege populaire tv-programma’s zoals CSI, roept het woord ‘pathologie’ bij veel mensen beelden op van dode lichamen en mensen in witte jassen die obscure doodsoorzaken onderzoeken voor de politie. Dat is zeker een kant van pathologie, maar de meeste pathologen zullen in een ziekenhuis werken om levende patiënten te helpen.

Pathologen onderzoeken namelijk de oorzaak van een ziekte en de wijze waarop ziekten ons lichaam beïnvloeden door een diagnose te stellen op weefsels en lichaamsvloeistoffen welke zijn verkregen door medebehandelaars zoals chirurgen, MDL-artsen of gynaecologen.
Deze diagnosen stel je op basis van afwijkingen die je kan zien met het blote oog, op basis van eigenschappen van cellen die je onder een microscoop bekijkt of op basis van specifieke afwijkingen in het DNA die je met de nieuwste technieken kunt vaststellen. De diagnose kan variëren van een ontsteking tot een kwaadaardige ziekte of een aangeboren afwijking, kan betrekking hebben op de mogelijkheid om een ​​ziekte te ontwikkelen of iets zeggen over de reactie van een ziekte op een bepaalde behandeling.

Als patholoog speel je dus een onmisbare rol in de zorg voor een patiënt!

Pathologie is daarnaast ook een zeer dynamisch vak: het behelst elk onderdeel van de geneeskunde – van longziekten en heelkunde tot orthopedie en gynaecologie; het beslaat elke levensfase – van pre-conceptie tot postmortaal; en je gebruikt vele verschillende technieken om tot een diagnose te komen – van eiwitexpressiepatronen in cellen tot specifieke genetische veranderingen.

Bekijk de video ‘Werken als AIOS en opleider in het UMCG’

De opleiding tot patholoog
De opleiding tot patholoog is een vervolgopleiding tot medisch specialist, en wordt aangeboden in de 8 academische ziekenhuizen in Nederland (AMC Amsterdam, VUmc Amsterdam, LUMC Leiden, Erasmus MC Rotterdam, UMC Utrecht, UMC Groningen, Maastricht UMC en Radboudumc Nijmegen). Je moet hiervoor dus eerst geneeskunde gestudeerd hebben.

Als je wordt toegelaten tot de opleiding, zul je deze voor een deel in een academisch ziekenhuis en voor een deel in een perifeer ziekenhuis volgen. Je leert alle facetten van de pathologie kennen, van dermatopathologie en maag-darmpathologie tot hematopathologie en perinatale pathologie. Hoewel er voor pathologen geen officieel geregistreerde subspecialisaties bestaan, is het wel mogelijk om je tijdens de opleiding toe te leggen op één of twee aandachtsgebieden waar je je verder in verdiept. Ook wordt er in de opleiding tot patholoog aandacht besteed aan het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek.

Klik hier voor een interview met een AIOS Pathologie en een patholoog uit het tijdschrift Arts in Spe.

Ben je al AIOS? Klik dan hier voor het landelijk opleidingsplan en kaderbesluit pathologie.